Polska pozostaje jednym z nielicznych krajów Unii Europejskiej, który nie dostosował krajowych przepisy do unijnego Aktu o usługach cyfrowych (Digital Services Act - DSA). Dalsze opóźnienia mogą skutkować nałożeniem na Polskę wielomilionowych kar finansowych. Rząd przyjął dziś dwa projekty ustaw, które mają zwiększyć ochronę użytkowników sieci i pomóc w dochodzeniu swoich praw wobec platform internetowych.
– Internet nie może pozostawać przestrzenią, w której odpowiedzialność kończy się tam, gdzie zaczynają się algorytmy. Przyjęte dziś rozwiązania wzmacniają pozycję obywateli wobec największych platform cyfrowych, dają skuteczniejsze narzędzia walki z nielegalnymi treściami i porządkują system nadzoru nad usługami cyfrowymi. Polska musi wreszcie dołączyć do państw, które skutecznie egzekwują prawa użytkowników w sieci – powiedział wicepremier, minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski.
DSA – większe bezpieczeństwo i przejrzystość w internecie
DSA to unijne rozporządzenie ustanawiające wspólne zasady odpowiedzialności platform internetowych w całej Unii Europejskiej. Jego celem jest stworzenie bezpieczniejszego i bardziej przejrzystego środowiska online przy jednoczesnym poszanowaniu wolności słowa.
Weto Prezydenta RP do ustawy wdrażającej DSA w styczniu tego roku uniemożliwiło skuteczną ochronę polskich obywateli przed nieuczciwymi praktykami dostawców usług pośrednich, w tym platform internetowych. Polscy przedsiębiorcy są narażeni na brak egzekwowania zasad równej konkurencji na rynku e-commerce, w szczególności wobec podmiotów spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego.
Ministerstwo Cyfryzacji przygotowało nowe przepisy wdrażające DSA, które zostały ujęte w dwóch projektach ustaw, aby przyspieszyć ich wdrożenie oraz zapewnić odpowiednie otoczenie instytucjonalne i proceduralne.
– Przyjęte dzisiaj projekty wdrażają europejskie standardy ochrony użytkowników w internecie w sposób uporządkowany i kompletny. Wzmacniają jednocześnie przejrzystość działania platform cyfrowych oraz zapewniają użytkownikom realne mechanizmy kontroli i odwołania. Dzięki temu użytkownicy zyskują skuteczniejsze narzędzia ochrony swoich praw, a organy publiczne - jasne i sprawne procedury egzekwowania przepisów – powiedział wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski.
Nowe kompetencje organów i system nadzoru nad usługami cyfrowymi
Pierwszy projekt ustawy dostosowuje krajowy porządek prawny do wymogów DSA. Wskazuje Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej jako koordynatora ds. usług cyfrowych. Będzie on odpowiadał za nadzór nad stosowaniem DSA, rozpatrywanie skarg obywateli, współpracę z Komisją Europejską oraz właściwymi organami innych państw członkowskich. Będzie także prowadził postępowania wobec dostawców naruszających przepisy. Projekt przyznaje Prezesowi UKE kompetencje kontrolne i sankcyjne. Określa również zasady certyfikacji podmiotów pozasądowego rozstrzygania sporów, zaufanych podmiotów sygnalizujących oraz zweryfikowanych badaczy.
W nadzór włączeni są także inni regulatorzy. Przewodniczący KRRiT będzie nadzorował platformy udostępniania wideo i rozpatrywał wnioski o blokowanie nielegalnych treści. Prezes UOKiK będzie odpowiadał za ochronę konsumentów. W szczególności zajmie się naruszeniami obowiązków platform oraz nieuczciwymi praktykami, takimi jak brak przejrzystości reklam czy tzw. dark patterns.
Projekt przewiduje powołanie Krajowej Rady ds. Usług Cyfrowych jako organu doradczego przy Prezesie UKE. W jej skład wejdą przedstawiciele nauki oraz organizacji społecznych i gospodarczych. Rada będzie opiniować kluczowe rozwiązania i wspierać rozwój bezpiecznego rynku usług cyfrowych.
Procedura blokowania nielegalnych treści i wzmocnienie ochrony użytkowników internetu
Drugi projekt ustawy wprowadza krajową procedurę umożliwiającą wydawanie nakazów uniemożliwienia dostępu do nielegalnych treści w rozumieniu DSA. W szczególnie pilnych przypadkach decyzjom organów może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Prokuratorzy, Policja, Krajowa Administracja Skarbowa oraz Straż Graniczna będą mogli występować o szybkie blokowanie treści naruszających prawo, w tym związanych z wykorzystywaniem seksualnym dzieci, kradzieżą tożsamości, oszustwami czy naruszeniami praw autorskich. Natychmiastowe wykonanie decyzji o blokowaniu treści będzie możliwe wyłącznie w przypadku najpoważniejszych przestępstw związanych z wykorzystywaniem seksualnym małoletnich.
W celu ochrony przed nadmiarowym usuwaniem treści stronom postępowania zapewniono ścieżkę odwoławczą tj. wprowadzona została możliwość wniesienia sprzeciwu wobec nakazu do sądu powszechnego. Procedury przewidują udział wszystkich stron (wnioskodawcy, platformy i usługobiorcy), zapewniając transparentność i prawo do obrony.
Jednocześnie projekt wzmacnia ochronę użytkowników internetu. Osoby, które nie zgadzają się z decyzją platformy o usunięciu treści lub zablokowaniu konta, będą mogły skorzystać z nowych procedur odwoławczych prowadzonych przez Prezesa UKE i KRRiT.
Nowe przepisy wejdą w życie co do zasady po upływie 30 dni od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, natomiast drugi projekt po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
gov.pl