Lekarka i społeczniczka Aleksandra Gabrysiak oraz norweski prawnik i sędzia Olav Trygveson Laake, inicjator pomocy humanitarnej dla Elbląga, zostaną Honorowymi Obywatelami Miasta Elbląga? Decyzję radnych w tej sprawie poznamy na początku listopada.
Tytuł Honorowego Obywatela Miasta Elbląga otrzymało po 1989 roku 17 osób. W gronie wyróżnionych są m.in. gen. Bolesław Nieczuja-Ostrowski, ks. Mieczysław Józefczyk, papież Jan Paweł II, Helena Pilejczyk, Ryszard Rynkowski i Lech Wałęsa. Czy niebawem dołączą do nich kolejne dwie ważne dla miasta postacie?
Podczas najbliższej sesji, zaplanowanej na 5 listopada, radni będą głosować nad dwoma projektami uchwał w sprawie nadania tytułu Honorowego Obywatela Miasta Elbląga.
Pierwszy dotyczy Aleksandry Gabrysiak. „Doktor Ola”, jak ją nazywano, była lekarką i działaczką społeczną. Szczególną troską otaczała osoby, od których większość społeczeństwa się odwracała, czyli osoby uzależnione od alkoholu i narkotyków, bezdomnych oraz samotne matki. 6 lutego 1993 roku lekarka i jej 19-letnia adoptowana córka Maria zostały zamordowane. Sprawcą był 20-letni podopieczny kobiety. Proces beatyfikacyjny Aleksandry Gabrysiak rozpoczął się w październiku 2024 roku.
Pamięć o „Doktor Oli” pozostaje ważnym elementem społecznej tożsamości Elbląga, a jej postawa nadal inspiruje do podejmowania działań na rzecz osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej. 26 października 2024 roku otwarty został proces beatyfikacyjny zamordowanej, a Kościół katolicki nadał jej tytuł Sługi Bożej. Dla wielu mieszkańców Elbląga już dziś jest symbolem bezinteresownej pomocy i miłosierdzia. Nadanie dr Aleksandrze Gabrysiak tytułu Honorowego Obywatela Miasta Elbląga byłoby wyrazem uznania dla jej szczególnych zasług na rzecz mieszkańców, wkładu w rozwój lokalnych form pomocy społecznej oraz wyjątkowej postawy obywatelskiej i moralnej
– czytamy w uzasadnieniu projektu uchwały.
Radni zdecydują również, czy tytuł Honorowego Obywatela Miasta Elbląga otrzyma Olav Trygveson Laake. Był norweskim prawnikiem, sędzią i działaczem Norweskiej Partii Pracy, a także inicjatorem i wieloletnim organizatorem szeroko zakrojonej pomocy humanitarnej dla mieszkańców Elbląga, prowadzonej w latach 1981–1991.
Działalność Olava Trygvesona Laake i mieszkańców Stavanger wskazywała na wyjątkowy przykład solidarności międzyludzkiej, bezinteresownej pomocy oraz przyjaźni polsko-norweskiej. Pomoc udzielana Elblągowi i jego mieszkańcom w szczególnie trudnym okresie historii Polski miała nie tylko wymiar materialny, ale również ogromne znaczenie moralne i społeczne. Upamiętnienie Olava Trygvesona Laake jest wyrazem wdzięczności mieszkańców Elbląga za jego zaangażowanie, odwagę i wieloletnią działalność na rzecz naszego miasta oraz za budowanie trwałych więzi przyjaźni i solidarności pomiędzy Elblągiem a Stavanger
– podkreślono w projekcie uchwały.
Dr Aleksandra Gabrysiak (1942–1993), znana mieszkańcom Elbląga jako „Doktor Ola”, była lekarką i działaczką społeczną. Swoją postawą, pracą zawodową i zaangażowaniem na rzecz osób potrzebujących trwale zapisała się w historii miasta. Po przeprowadzce do Elbląga w 1975 roku z oddaniem realizowała misję lekarską, łącząc obowiązki zawodowe z szeroką działalnością społeczną i charytatywną. Pomimo własnych problemów zdrowotnych nie ograniczała swojej aktywności do pracy medycznej. Szczególną troską otaczała osoby chore, ubogie, uzależnione od alkoholu, samotne matki, osoby opuszczające zakłady karne, a także ludzi samotnych i znajdujących się w kryzysie psychicznym lub życiowym. W swojej działalności kierowała się przekonaniem, że każdy człowiek zasługuje na szacunek, zrozumienie i możliwość rozpoczęcia życia na nowo.
Istotnym obszarem jej działalności był rozwój diagnostyki laboratoryjnej w Elblągu. Dzięki zaangażowaniu zawodowemu przyczyniała się do podnoszenia jakości świadczeń medycznych i rozwoju lokalnego zaplecza diagnostycznego. Szczególne znaczenie miała również jej działalność na rzecz osób uzależnionych od alkoholu. Pracując w Poradni Trzeźwości w Elblągu, stosowała podejście oparte nie tylko na pomocy medycznej, lecz także na bezpośrednim kontakcie z osobami potrzebującymi wsparcia. Docierała do nich w ich środowisku życia, wspierała je w podejmowaniu leczenia i odzyskiwaniu samodzielności.
Przyczyniła się także do ożywienia działalności Klubu Abstynenta „Żuławy”, wspierającego osoby podejmujące wysiłek wyjścia z uzależnienia i utrzymania abstynencji. Pomagała również w Domu dla Bezdomnych oraz w Areszcie Śledczym w Elblągu. Dr Aleksandra Gabrysiak angażowała się ponadto w działalność Rady Społecznej Ośrodka Adopcyjno-Opiekuńczego przy Zarządzie Wojewódzkim Towarzystwa Przyjaciół Dzieci w Elblągu. Szczólną wagę przywiązywała do sytuacji dzieci i rodzin wymagających pomocy. Jedną z jej ważnych inicjatyw było podjęcie działań na rzecz utworzenia Domu Samotnej Matki, zapewniającego schronienie i wsparcie kobietom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej.
Ważnym świadectwem jej wrażliwości i odpowiedzialności za drugiego człowieka była działalność na rzecz osób ciężko chorych i umierających. Od początku istnienia elbląskiego hospicjum angażowała się w wolontariat, wspierając zarówno pacjentów, jak i ich bliskich. Jej postawę oddawała życiowa dewiza: „zaufać człowiekowi i kochać go do końca”.
Po tragicznej śmierci została patronką elbląskiego hospicjum, a jej imię stało się symbolem troski, solidarności i miłosierdzia.
Olav Trygveson Laake (20 października 1934 – 23 czerwca 2024) był norweskim prawnikiem, sędzią i działaczem Norweskiej Partii Pracy, a przede wszystkim inicjatorem i wieloletnim organizatorem szeroko zakrojonej pomocy humanitarnej dla mieszkańców Elbląga, prowadzonej w latach 1981–1991.
Jesienią 1981 roku, w związku z dramatyczną sytuacją społeczną i gospodarczą w Polsce, Laake wystąpił z inicjatywą zorganizowania przez Stavanger pomocy dla mieszkańców jednego z polskich miast dotkniętych kryzysem. W krótkim czasie udało się zgromadzić szerokie poparcie społeczne i instytucjonalne dla tej inicjatywy. Do akcji włączyły się m.in. organizacje kościelne, związkowe, medyczne i społeczne, szkoły, organizacje sportowe oraz Czerwony Krzyż. Ostatecznie pomoc humanitarna została skierowana do Elbląga, wskazanego przez przywódcę „Solidarności” Lecha Wałęsę.
Pod koniec 1981 roku podjęto oficjalną decyzję o zorganizowaniu przez Stavanger pomocy humanitarnej dla Elblążan. Powołano komitet wykonawczy oraz główny komitet odpowiedzialny za prowadzenie i zarządzanie akcją. Olav Trygveson Laake został przewodniczącym komitetu wykonawczego. W jego skład weszli również dziennikarze „Stavanger Aftenblad” — Stein Vikseveen, Svein Fjellheim ze „Stavanger Samorg” oraz Terje Johansen.
Akcja pomocy dla Elbląga rozpoczęła się jesienią 1981 roku i była prowadzona przez Laakego przez kolejne dziesięć lat. Do Elbląga wysyłano żywność, odzież, lekarstwa, witaminy, sprzęt medyczny, łóżka szpitalne, wózki inwalidzkie, maszyny do szycia, wyposażenie dla dzieci oraz inne potrzebne artykuły. W latach 1981–1991 ze Stavanger do Elbląga wyruszyło 165 ciężarówek, które przewiozły około 2 tys. ton darów. Łącznie transporty objęły około 80 tys. paczek. Dary trafiały do potrzebujących mieszkańców miasta. Za działalność na rzecz Polski i Elbląga Olav Trygveson Laake otrzymywał liczne wyrazy uznania zarówno od przedstawicieli Polski, jak i władz naszego miasta. Lech Wałęsa, ks. infułat dr Mieczysław Józefczyk oraz kard. Józef Glemp wielokrotnie wyrażali uznanie dla organizatorów akcji pomocy humanitarnej.
Laake został uhonorowany m.in. Medalem Jubileuszowym Kardynała Józefa Glempa, Medalem Wdzięczności „Solidarności” oraz „Kryształową Różą” Solidarności w Elblągu. Jego zaangażowanie doceniło również państwo polskie. W 2011 roku został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej. (źródło: projekty uchwał)
Dlaczego nie ma obecnego zdjęcia tego terenu tylko z przed lat.