Elbląg zostanie w końcu zabezpieczony przed cofką? Senator: Tegoroczne zagrożenie ułatwi nam przekonanie rządu

- Tydzień temu bezpieczeństwu Elbląga zagrażała wysoka woda spowodowana cofką. Po raz pierwszy od 8 lat. (…) Cofce nie towarzyszyły ani jej nie poprzedziły obfite opady deszczu ani śniegu, nie było też silnych mrozów, więc, kry i zatorów wody, podnosząc jej poziom, wykonano kilka inwestycji zwiększających bezpieczeństwo m.in. murki oporowe. Cofki były w 1983 r., 2009 r., 2012 r., 2017 r. – mówił senator Jerzy Wcisła podczas zwołanej dziś (5.01.) konferencji prasowej.

- Moglibyśmy mieć powtórkę z 29-30 października 2017 roku, gdy poziom wód był wyższy o zaledwie 4 cm, ale woda wówczas zalała Zawodzie (Orla, Panieńska, Warszawska), część Wyspy Spichrzów (Karowa), Bulwar Zygmunta Augusta, tereny firm: Alstom (obecnie GE) i Browaru w Elblągu, ul. Mazurską, wyjazd w kierunku N. Dworu Gd. Zalanych kilkadziesiąt domów, kilkanaście zakładów pracy, zniszczone nabrzeża. Wspomnę jeszcze o 19 stycznia 1983 roku, gdy woda podniosła się do rekordowego poziomu 698 cm (stan alarmowy: 610 cm) i towarzyszył jej niszczący tor lodowy – zaznaczył Jerzy Wcisła.
 

Senator zauważył, że woda wtedy zalała m.in. Wyspę Nowakowską i część Elbląga. - Koszt tej powodzi w skali kraju (Szczecin, Gdańsk, Płock) szacuje się na 8 mld zł. Dlaczego o tym wspominam? Bo cofka zwykle pojawia się nagle i po kilkunastu godzinach wiatrów północno-zachodnich powoduje powodzie i duże szkody – stwierdził.

25 lipca ubr. Żuławski Zespół Parlamentarny został poproszony o rekomendacje dla Programu Ochrony Przeciwpowodziowej Żuław Wiślanych na lata 2026–36. Wówczas zaprotestowałem, bo nie było w nim żadnych inwestycji, chroniących Elbląg i okolice przed skutkami cofki – dodał Jerzy Wcisła.
 

Ostatecznie program poparłem, by nie wstrzymywać prac rządowych nad przyjęciem programu, ale pod warunkiem, że w stanowisku znajdzie się zaproponowany przeze mnie zapis o tym, że program „nie zamyka wszystkich potrzeb” i że od 2026 roku rozpocznie się proces aktualizacji Programu, w ramach których będą odbywały się szerokie konsultacje wszystkich dokumentów planistycznych, w tym Planów Zarządzania Ryzykiem Powodziowym, bo Plany Zarządzania Ryzykiem Powodziowym są podstawowym, rządowym dokumentem, który określa, jakie inwestycje należy wykonać

– stwierdził Jerzy Wcisła.

Obecny Plan Zarządzania Ryzykiem Powodziowym, jak zaznaczył senator, został przyjęty przez premiera Morawieckiego 18 października 2022 r.. - Chociaż ujmuje blisko 900 inwestycji w dorzeczu Wisły, to nie ma w nim żadnej inwestycji, która ogranicza skutki cofki od strony Zalewu Wiślanego – mówił. - To jest przyczyna, braku zadania w Programie.

 

Z moich informacji wynika, że ów dokument nie był konsultowany ani z Urzędem Morskim, ani z samorządami. Na szczęście, w 2028 roku ten dokument będzie zastąpiony nowym i będzie konsultowany z samorządami i innymi instytucjami

– podkreślił Jerzy Wcisła.

16 października 2025 roku senator zwrócił się do Urzędu Morskiego w sprawie „pilnej konieczności uwzględnienia zagrożenia powodziowego ze strony rzeki Elbląg, przez co Elbląg jest szczególnie narażony na powódź spowodowaną cofką ze strony Zalewu Wiślanego” prosząc Urząd Morski „o podjęcie pilnych działań mających na celu zabezpieczenie Elbląga i terenów przyległych do rzeki Elbląg przed groźbą powodzi z tej strony, w tym: wskazania najskuteczniejszego zabezpieczenia p.powodziowego dla rzeki Elbląg, wyznaczenia kontrolowanych obszarów zalewowych na wypadek groźby powodzi, rozważenie budowy wrót przeciwpowodziowych na rzece przed portem w Elblągu lub w innej optymalnej lokalizacji”.

 

26 listopada otrzymałem informację, że Urząd Morski „rozpoczął proces przygotowania postępowania przetargowego, jego ogłoszenie planowane jest w I kwartale 2026 roku”. Zatem w ciągu trzech miesięcy rozpocznie się proces prac nad zabezpieczeniem Elbląga przed skutkami cofki. Wskazane zostaną najlepsze możliwości realizacji takiego zadania. Wydaje się, że będzie to budowa wrót przeciwpowodziowych bezpośrednio przed obrotnicą, w rozgałęzieniu rzeki Elbląg i Kanału Jagiellońskiego. Będę sugerował znalezienie miejsca dogodnego na obszar zalewowy, by nadmiar wody kierować tam, gdzie nie przyniesie wielkich szkód. Szacuje się, że koszt dokumentacji wyniesie ok. 250-300 tys. zł. A koszt całej inwestycji ok. 200-250 mln zł. Koszty jednej powodzi mogą być wyższe. Koszt powodzi może być wyższy

– zauważył Jerzy Wcisła.

Czy Elbląg zostanie w końcu zabezpieczony przed cofką? - Myślę, że tegoroczne zagrożenie ułatwi nam przekonanie rządu do pozytywnej decyzji – mówił Jerzy Wcisła. - Szczególnie, że Donald Tusk odwiedził Elbląg i poznał sytuację.