780 lat Elbląga to nie tylko powód do świętowania, ale także świetna okazja do przypomnienia sobie fascynujących dziejów miasta. Temu poświęcona była dzisiejsza (19 listopada) konferencja „Elbląg na przestrzeni wieków: od lokacji do współczesności”. Zobacz galerię zdjęć z wydarzenia.
Dziś, 19 listopada, w Bibliotece Elbląskiej spotkali się historycy, regionaliści, nauczyciele, uczniowie i mieszkańcy zainteresowani przeszłością miasta. Konferencja „Elbląg na przestrzeni wieków: od lokacji do współczesności” była okazją do spojrzenia na dzieje Elbląga z różnych perspektyw, ale również do zastanowienia się, ile jeszcze o nich nie wiemy.
Idea powstania tej konferencji związana była z obchodami 780-lecia nadania praw miejskich Elblągowi. Chodziło nam przede wszystkim o stworzenie przestrzeni do przekazywania wiedzy na temat miasta, jego historii i dziedzictwa, ale także o historię, która dzieje się obecnie na naszych oczach. Próbowaliśmy ułożyć konferencję tak, żeby zaciekawić przede wszystkim młodych ludzi, do których jest adresowana, ale również studentów, nauczycieli i mieszkańców Elbląga. Czy Elblążanie dobrze znają historię swojego miasta? Myślę, że większa jej część jest znana. Natomiast prelegenci przedstawili Elbląg w tak bliski i ciekawy sposób, że pojawiło się wiele wątków, o których niektórzy uczestnicy usłyszeli po raz pierwszy. To pokazuje, że warto organizować takie spotkania i przybliżać historię miasta
– mówi dr Marzena Kosińska, koordynatorka wydarzenia.
Elbląg, który w tym roku obchodzi 780-lecie nadania praw miejskich, jest jednym z najstarszych miast w Polsce. Ma nie tylko długą, ale i niezwykle ciekawą historię.
– To miasto, które ma bardzo bogatą, ciekawą i intrygującą historię, ale też taką, która czasami daje powód do dumy, a czasami do smutku. Patrząc wstecz na to, jak to miasto się budowało, upadało, znowu się budowało i znowu upadało, naprawdę warto o tym opowiadać. Jest to jedno z ciekawszych miast we współczesnej Polsce, ale również w dawnej Rzeczypospolitej było bardzo interesującym ośrodkiem – mówił dr hab. Tomasz Gliniecki.
Elbląg to miasto wielokulturowe. Od czasów osady Truso w każdej epoce można znaleźć tutaj niesamowite historie. Dlatego Elbląg jak najbardziej powinien stawiać na historię i wiedzę
– dodaje dr hab. Izabela Lewandowska z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.
Okazuje się, że w dziejach miasta są jeszcze rozdziały, które nie zostały w pełni poznane, a także takie, o których warto przypomnieć współczesnym mieszkańcom.
Wydaje się, że dużo już wiemy o Elblągu, ale zawsze może być lepiej. Sam pracuję nad okresem II wojny światowej i ten temat również nie jest do końca odkryty. Od kilkunastu lat badam ten okres i ciągle odkrywam nowe rzeczy. Jest ich bardzo dużo. Przynoszą one nowy ogląd przeszłości. Zmienia się również sama opowieść o historii, bo narracja przez całe lata była inna. Myślę jednak, że takim elementem do odkrycia są dzieje województwa elbląskiego, które również stają się już historią. Czy Elbląg będzie na tyle silnym ośrodkiem intelektualnym, żeby zechcieć je przebadać i pokazać z punktu widzenia historii oraz zmian społecznych? Pierwsze próby już są, ale moim zdaniem to właśnie ten okres będzie dla nas ważny i ciekawy
– podkreślił Tomasz Gliniecki.
O tym, że historia Elbląga ma jeszcze wiele nie do końca opisanych kart, mówiła również dr hab. Izabela Lewandowska. Zwróciła uwagę na wielokulturowe dziedzictwo miasta, w tym historię jego dawnych żydowskich mieszkańców. W przestrzeni miasta wciąż można odnaleźć ślady tej społeczności, choć część z nich pozostaje mało znana.
W Elblągu jest miejsce po cmentarzu żydowskim, miejsce po synagodze, które dziś jest boiskiem Szkoły Podstawowej nr 21. Mamy macewy zgromadzone przez Nadleśnictwo Elbląg, ale nie są one eksponowane. Jeśli chodzi o tę historię, jest jeszcze sporo do odkrycia, do zrobienia, do opisania i do upamiętnienia
– mówi prof. Izabela Lewandowska.
– Co zrobić, żeby społeczność Elbląga więcej wiedziała? Przede wszystkim organizować takie prelekcje, publikować artykuły popularnonaukowe, ale też pomyśleć o upamiętnieniu miejsca po synagodze – dodaje.
780-lecie nadania praw miejskich to nie tylko okazja do wspominania przeszłości. To również moment, by zastanowić się, jakie lekcje można z niej wyciągnąć.
Na historii trzeba budować teraźniejszość i przyszłość. Trzeba ją znać po to, żeby nie popełniać błędów, aczkolwiek w rzeczywistości okazuje się, że i tak niewiele się uczymy i popełniamy te same błędy. Czego dziś może uczyć nas historia Elbląga? Przede wszystkim powinniśmy być optymistyczni i dumni z tego miasta, które po trudnych momentach zawsze się podnosiło. Były okresy, w których ludzie wiedzieli, w którą stronę zmierzają. Byli liderzy, którzy nadawali ton i zmieniali to miasto, a ludzie szli za nimi. To może być nauka dla nas. Jeżeli nauczymy się konsekwentnie budować, będziemy szli do przodu i to miasto będzie lepsze
– przekonuje Tomasz Gliniecki.
Podczas dzisiejszego spotkania nie zabrakło ciekawych prelekcji. Dr hab. Barbara Krysztopa-Czupryńska, prof. UWM, przedstawiła temat „Elbląg jako emporium handlowe na przełomie XVI i XVII wieku”. Dr hab. Izabela Lewandowska, prof. UWM, opowiedziała o historii i dziedzictwie Żydów w Elblągu od XIX do XXI wieku, a dr hab. Tomasz Gliniecki przybliżył walki o miasto w 1945 roku. Uczestnicy obejrzeli również film Juliusza Marka „Elbląg w międzywojniu”.
Podsumowaniem konferencji był panel dyskusyjny „Elbląg tu i teraz – dziedzictwo historii”, który poprowadził Juliusz Marek. Wzięli w nim udział dr hab. Izabela Lewandowska, ks. dr Andrzej Kilanowski, dr Grażyna Chrostek-Żugaj, dr hab. Tomasz Gliniecki oraz Krzysztof Ciesielski. Podczas konferencji rozstrzygnięto także konkurs „Elbląg w obiektywie czasu” i wręczono nagrody laureatom.
Organizatorami wydarzenia były I Liceum Ogólnokształcące im. Juliusza Słowackiego w Elblągu, Zespół Szkół Gospodarczych w Elblągu, Wydział Humanistyczny Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie oraz Biblioteka Elbląska im. Cypriana Norwida. Konferencja odbyła się pod honorowym patronatem prezydenta Elbląga Michała Missana.





































